6 Eylül 2016 Salı

Yol, Nasıldır


Yaşamı yola benzeten, genel olarak kabul görmüş bir metafor vardır. Yaşamı yola benzetmek gerçekten de pek çok bakımdan semereli olabilir ama yaşamın yola nasıl benzemediğini de düşünmeliyiz. Maddesel bir anlamda, yol dışsal bir gerçekliktir. Üzerinde biri yürüsün ya da yürümesin, birey onun üzerinde ne şekilde yolculuk ederse etsin, yol yoldur. Oysa ruhsal anlamda, yol ancak üzerinde yürüdüğümüzde husule gelir. Yani, yol nasıl yüründüğüdür.

İki şehri birbirine bağlayan bir yolu, nasıl yüründüğü üzerinden tanımlamak mantıksız olur. Yolu yürüyen ister başını dik tutan bir genç olsun ister başını önüne eğmiş, güçlükle ilerleyen dermansız bir ihtiyar, ister bir amaca ulaşmak için acele eden mutlu kişi olsun ister ağır ağır sürünen vesveseli, ister yavan giden yoksul yolcu olsun ister faytonunda bir zengin, maddesel anlamda yol herkes için aynıdır. Aynıdır ve aynı kalır, iki şehri birbirine bağlayan aynı yol. Ama erdem yolu böyle değildir. Erdem yolunu işaret edip işte erdem yolu diyemeyiz. Biz ancak erdem yolunun nasıl yüründüğünü gösterebiliriz ve biri o yolda yürümeyi reddederse başka bir yolda yürüyordur.

"Kişinin yaşam yolunu nasıl yürüdüğü" sorusu dünya kadar fark yaratır. Bir diğer deyişle, yaşam bir yola benzetildiğinde bu metafor evrensel olanı, yaşayan herkesin hayatta oluş dolayısıyla ortak olan özelliğini dile getirir, o kadar. O ölçüye dek, hepimiz yaşam yolunda ve hepimiz aynı yolda yürüyoruzdur. Ama yaşamak bir hakikat meselesi haline geldiğinde, soru da dönüşür: Yaşam yolunda doğru yolda yürümek için nasıl yürümemiz gerekir? Yaşamın yolunu hakikatte yürüyen yolcu "Yol nerede?" diye sormaz, bu yolda nasıl yürüneceğini sorar, sanki yolcu iki şehri birbirine bağlayan yolu nihayet bulduğunda, her şeyi belirleyen etmen yolun nerede olduğuymuş gibi. Dünyevi bilgelik, bir yandan yaşamın gerçek görevi hariç tutulurken bir yandan da "yol nerede?" sorusuna doğru yanıt vererek bizi kandırmaya pek isteklidir. Oysaki ruhsal anlamıyla anlaşıldıkça, yol, nasıl yüründüğüdür....

* Tanrıya İhtiyaç Duymak kitabından alıntıdır.
* Fotoğraf @melhtas 'a aittir.

0 yorum:

Yorum Gönder