4 Şubat 2014 Salı

GAYRİ SAFİ MİLLİ MUTLULUK



Herkes bilmese bile duymuştur, Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) ve Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYİH) kavramlarını. Bu kavramlar ekonomistlere kalsın. Ben yazımda " Gayri Safi Milli Mutluluk (GSMM) " kavramı ile ilgileneceğim.

GSMM kavramının çıkış noktası; Güney Asya'nın küçük bir ülkesi olan Bhutan Krallığı. Çoğumuz duymamış bile olabiliriz bu küçük ülkeyi.

2011 yılında BM'in
"Mutluluğu sağlamak en temel insani hedeflerden biridir."
kararı üzerine Bhutan Krallığı GSMM kavramını önermiş ve bu kavram o günlerde farklılığıyla ilgi görmüştür.

  • Peki bu kavramın geçerliliği nedir?
  • Mutluluk toplumlarda ne ile ölçülür? "Para=Mutluluk" mudur?
  • GSMH  mutluluğu ölçmede yeterli midir?
  • Sorular çoğalabilir ama yaşanan gerçekler ortadadır. Peki bu gerçekler nedir?


GSMM kavramının dört dayanağı vardır.

  1.             Sürdürülebilir kalkınma
  2.             Çevre koruma
  3.             Kültürel değerlerin korunması
  4.             İyi yönetim

Bu dayanaklar üzerinden GSMM kavramını ölçen Bhutan Krallığı yüzyıllarca dünyaya kapalı olarak yaşamış. Televizyonla tanışmaları 1999 yılında, kendilerine ait ilk TV kanalı ise 2002 yılında olmuştur.

HEDEF; MUTLULUK

Bhutan'ın vizyonu; kişi başına düşen mutluluğu arttırmaktır. Bu vizyon doğrultusunda 2005 yılında yaptıkları yurttaşların ruh hallerini doğrudan ölçme girişiminde çıkan sonuçlar ülkenin genelinde mutluluğun hakim olduğunu göstermektedir.

Çıkan sonuç: Nüfusun; %51,6' sının mutlu, %45,2' sinin çok mutlu, %3,3' ünün ise çok mutlu olmadığı yönündedir.

GERÇEKLER

Farklı kurumların dünya genelinde yaptıkları araştırma sonuçlarına göre dünyanın en mutlu ülkeleri sıralamalarının üst sıralarını Kuzey Avrupa ülkeleri dolduruyor.

BM'in 2013 yılında yayınladığı dünya mutluluk raporuna göre dünyanın en mutlu ülkesi; Danimarka olurken, Norveç onu takip ediyor. Danimarka'nın kişi başı geliri 36000 $ civarındayken, Norveç'in kişi başı geliri 54600 $' dır. Bu rakamlar Bhutan'da 1400 $ olarak görülüyor.

Danimarka ve Norveç Refah ülkeleridir. Temel mutluluk kaynakları tabii ki para değildir ama para bu ülkelerde mutluluğun destekleyicisi görevini görmektedir.

Refah ülkelerinde yaşam kalitesinin faktörleri;

  • Sağlık
  • Aile hayatı
  • Toplumsal yaşam
  • Ekonomik durum: GSMH'ya dayanıyor
  • Siyasi düzen ve güvenlik
  • İklim ve coğrafya
  • İş güvenliği
  • Siyasi özgürlükler
  • Cinsiyet eşitliği
Bu kriterlere göre belirlenen Yaşam kalitesi sıralamasında Bhutan yok...

GSMH ve GSYİH kavramlarına alternatif olan; Yaşam endeksli memnuniyet sıralamasında ise 8. sırada yer alıyor ama İskandinav ülkeleri bu sıralamada da üst sıralarda. Yani tüm listelerde tutarlılık gösteriyorlar...

SONUÇ

Bu yazımı yazmaya karar verdikten sonra girdiğim araştırma sürecinde 13.10.2013 tarihli "Bhutan'ı Saf Mutluluğun Ötesine Geçirmek" haberi beni üzdü; çünkü adını dünyaya mutluluk endeksiyle duyuran Bhutan'ın yeni Başbakanı GSMM kavramını rafa kaldırdıklarını söylüyordu. Yani; GSMH, GSMM'u yenmişti.

AYRICA;
Mutluluk deyince aklıma Y kuşağı geliyor. Araştırmalar Y kuşağının çalışma hayatındaki en büyük arayışlarından birinin mutluluk olduğunu söylüyor. Bu arayış gelecekte, Y kuşağı piyasalara hakim olduğunda, GSMM kavramını yeniden raflardan indirir mi?

Ne dersiniz? :)

Diğer kaynaklar; 1, 2, 3, 4



0 yorum:

Yorum Gönder